कम्पनी रजिष्टारमा बेथितिको चाङ, हाकिम बिचौलियाको इशारामा चल्दा सेवाग्राही मारमा

काठमाडौं । कम्पनी रजिष्टार कार्यालयमा बेथितिको चाङ नै थुप्रिएको छ । रजिष्टारमा प्रदीप अधिकारी दोहोरिएर आएपछि रजिष्टारको कार्यकक्ष बिचौलियाहरुको चियागफ गर्ने अड्डाका रुपमा परिणत भएको छ ।

यसअघि रजिष्टार हुँदा कम्पनी प्रशासनमा सुधार गरेको श्रेय पाएका अधिकारी दोहोरिएर आएपछि आर्थिक संकलनमा बढी केन्द्रित भएका भएका छन् । स्थायी बिचौलियाहरुको घेरामा परेका अधिकारीको अधिकांश समय उनीहरुसँगै उठबसमा बित्ने गर्दा कार्यालयका कर्मचारीले कामविशेषमा समेत भेट पाउन नसकेको गुनासो बढिरहेको छ ।

बिचौलियाहरुसँग अधिकारीले उद्योग मन्त्री दामोदर भण्डारी र सचिवालयका कर्मचारीले पैसा मागेको भन्दै अर्थ संकलन गर्ने गरेका छन् । अधिकांश समय अर्थसंकलनकै चिन्तामा रहने गरेका अधिकारीले फाँटैपिच्छेका कर्मचारीहरुसँग साप्ताहिक रुपमा बुझाउने दररेट तोक्ने गरेको आरोप छ ।

कम्पनी दर्ता गर्नका लागि कम्पनीको नामसहित अनलाइन निवेदन दिनुपर्छ । कतै पनि नजुध्नेगरी नाम राखे पनि कम्पनीका कर्मचारीले नाम नै एप्रुभ गर्दैनन् । नदोहोरिने गरी नाम राखेर कम्पनी दर्ताका लागि जाने सेवाग्राहीलाई कर्मचारीले उक्त नाम दोहोरिएको वा अनेक बहाना गरी एप्रुभ गर्न मान्दैनन् ।

कम्पनी रजिष्टार कार्यालय परिसरमा यत्रतत्र रहेका बिचौलियाहरु ५० हजार घुस दिए नाम एप्रुभ गरिदिने भन्ने गर्दछन् । सेवाग्राही दिनहुँ धाउँदा पनि नाम एप्रुभ नभएपछि तिनै बिचौलियाको शरणमा पुग्छ र ५० हजार दिन्छ । सेवाग्राहीसँग नाम दोहोरिएको वा नमिलेको भन्ने बहाना बनाई एप्रुभ नगर्ने कर्मचारीले बिचौलियाले लगेपछि खुरुक्क सदर गरिदिने गरेका छन्ु । कम्पनी दर्ताको सुरुवातदेखि नै यसरी घुसको बार्गेनिङ हुँदैआएको छ ।

दर्तादेखि अद्यावधिक, शेयरधनी परिवर्तनदेखि हरेक काममा कम्पनी रजिष्टार कार्यालयमा घुसको दररेट तोकिएको हुन्छ । सबैभन्दा बढी घुसको कारोबार पब्लिक लिमिटेड शाखामा हुने गरेको छ । जुन शाखाको हर्ताकर्ता विगत ३ बर्षदेखि कानुनका उपसचिव टोपबहादुर बिष्ट छन् ।

अधिकारीलाई रकम संकलनका लागि सबैभन्दा बढी साथ दिनेमा तिनै उपसचिव बिष्ट हुन् । तीन बर्षदेखि रजिष्टार कार्यालयमै राज गरिरहेका बिष्टले कानुन मन्त्रालयमा तेस्रो पटक सरुवा भएर गएका सचिव उदयराज सापकोटालाई समेत खुसी पारेर रजगज गरिरहेका छन् । केही समयअघि जिल्ला न्यायाधीश पद लिलाम बढाबढमा समेत उनको नाम आएको थियो । जुन लिलाममा अर्का तीसौं नम्बरका कनिष्ट उपसचिव दीपक घिमिरे र हरिसिंह धामीले बाजी मारेका छन् । झन्डै न्यायाधीश भएका बिष्ट दर्जनौं उपसचिवको सरुवा हुँदा पनि कम्पनीमै टिक्न सफल हुनुले शक्तिकेन्द्रहरुलाई खुसी पारेकैले हो भन्ने गर्दछन् कम्पनीका कर्मचारीहरु ।

बिष्टलाई रजिष्टार अधिकारीले पब्लिक लिमिटेडको समेत दोहोरो जिम्मेवारी निरन्तरता दिएका छन् । कम्पनीमा पब्लिक लिमिटेड शाखा सबैभन्दा आकर्षक मानिन्छ । कानुन र पब्लिक लिमिटेड दुबैको जिम्मेवारीमा रहेका बिष्ट रजिष्टार अधिकारी भन्दा शक्तिशाली मानिन्छन् । किनकि रजिष्टारको आर्थिक चिन्ता प्रायः सबै उनैले सल्टाइदिने गरेका छन् ।

बिष्टभन्दा अघिका कानुनका उपसचिवले अरु शाखाको काम गर्ने गरेको नजिर छैन । तर बिष्टले कानुनको भन्दा बढी ध्यान पब्लिक लिमिटेडतिर दिने गरेका छन् ।