कर्मचारीतन्त्रमा डार्क साइकाेलाेजीकाे असर !

समाजको प्रवृत्ति ,प्रकृति र संस्कृति नबुझी त्यो देशको प्रशासन बुझ्न सकिँदैन भन्ने रिग्सको भनाई आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ। हाम्रोमा निजामती र सरकारी सेवामा व्यक्ति समाज र संस्कृतिको सम्बन्ध राम्रो बनाउन ऐन कानुन नीति नियम छन् ।अहिले आरक्षण सकारात्मक विभेदको नीति छ । सरुवा, बढुवा, वृत्ति विकासका पद्धति नीतिगत रुपमा राम्रा छन्।तर पुजिगत खर्च बढेकै छैन। निर्णय प्रक्रिया परम्परागत छ। कर्मचारीको सम्बन्ध मित्रवत् छैन। एकापसमा शंका छ ।तलब सुविधा भैकन पनि कर्मचारी उत्प्रेरित छैनन। कर्मचारीको मुल्यांकन जनताले राम्रो गरेका छैनन्। किन ? यसको मनोवैज्ञानिक अध्ययन गर्नु जरुरी छ..। यी विषयलाई डार्क साइकाेलाेजीकाे सापेक्षमा हेर्दा सान्दर्भिक नै हुन्छ। किनकि कर्मचारितन्त्र समाजकै उप अङ्ग हो । व्यक्ति समाज र परिवार सरल रेखामा हुँदैनन। यसमा व्यक्तिगत र सामूहिक मनोविज्ञानले सधै काम गरिराखेको हुन्छ ।

यो मनोविज्ञान सरकारी निजी र गैरसरकारी सबै क्षेत्रमा ग्रसित छ । निजी क्षेत्रमा मालिकले श्रमिकलाई यही मनोविज्ञानबाट उपयोग गरेको छ। तलब र सुविधा कम भए‌ पनि श्रमिक काम गर्न बाध्य छन् । किनकि उसलाई सबैतिरबाट कमजोर देखाइन्छ । रामानुज जस्तै थुप्रै प्रतिभा समाजबाट माथि उठ्न सकेका छैनन् । जसलाई समाजले पागल भन्छ । योग्यता चिन्दैन। सरकारी क्षेत्रमा बाठा नेतृत्वले कर्मचारीलाई कजाएर आफू जस लिने कारण पनि यही हो । तर योग्य कर्मचारीको प्रशंसा र पुरस्कारमा उनीहरुको ध्यान दिँदैनन् । किनकि सत्य कुराको उजागर हुन्छ भन्ने उनीहरूलाई डर हुन्छ । हाम्रो देशमा dark psychology काे असर कर्मचारीले बुझ्ने सकेको छैन । यो असरले कर्मचारीको आत्मविश्वासलाई घटाउँछ । र, क्रमशः परिस्थितिको अनुसरण गर्न बाध्य गराउँछ । कर्मचारीतन्त्र यही मनोवैज्ञानिक असर भित्र रमाएर बसेको छ । क्रमशः योग्यताको प्रयोगमा मनोवैज्ञानिक रूपले अपाङ्ग हुँदैगएको थाहा पाएको छैन ।