अमेरिकामा नेपाली राजदूतः नेपाल र नेपालीका लागि पठाइएका कि कमिसनका लागि ?

काठमाडौं । नेपालको तुलनामा सुशासनका विषयमा पश्चिमा देशहरु निकै गम्भीर छन् । तर, ती देशको पारदर्शी शासन ब्यवस्था देख्ने विदेशमा बसेका नेपालीले सुशासनमा किन ध्यान दिँदैनन् होला ? नेपालमा प्राध्यापकजस्तो गरिमामय पदमा रहेर काम गरी विदेशी राजदूतको नियुक्ति लिएर अमेरिका पुगेपछि त्यो देशकै प्रतिष्ठा गिराउने काम गर्छन् भन्ने सुन्दा पत्याउनु हुन्न होला ।

अमेरिकाको वासिङ्टन डीसीमा रहेको नेपाली राजदूताबासको नेतृत्वले नेपालीको समस्या नबुझेको आरोप छ । नेपालीको गुनासो सुन्न, आवश्यक परेको खण्डमा सहयोग गर्न भनेर जिम्मेवारी दिइएका राजदूतले न त नेपाली समाज चिन्छन्, न त नेपालीले गरेको काम ? यसो भन्दै गर्दा आरोप लगाए जस्तो होला । तर, अमेरिकामा रहेका हरेक नेपालीले यो समस्या भोगेका छन् ।

अमेरिकाका लागि नेपाली राजदूत श्रीधर खत्री नेपालका तर्फबाट संयुक्त राज्य अमेरिकाका लागि अधिकारिक प्रतिनिधि हुन् । तर खत्रीका व्यवहारबाट अहिले अमेरिकामा हुने बहुसंख्यक नेपाली असन्तुष्ट छन् । अमेरिकामा रहेका नेपालीका थुप्रै समाज छन्, नेपालीलाई गाह्रो साह्रो पर्दा सहयोग गर्ने नेपाली संघ संस्था र समाजसँग राजदूत टाढै हुन्छन् । तर, कमिसन पाइन्छ भन्ने सुइँको पाएपछि उनी सामान्य रेस्टुरेन्ट उदघाटनमा पनि पुगेका हुन्छन् । यसको पछिल्लो उदाहरण हो इन्डियन ओसन नामको होटल उदघाटन कार्यक्रम । उनी मेरिल्याण्डको हण्टभ्यालीमा भएको इन्डियन ओसन होटलको उदघाटन गर्न पुगेपछि अमेरिकामा रहेका नेपाली आश्चार्यचकित भएका छन् ।

नेपाली संघ–संस्थाहरुसँग कुनै चासो नदेखाएर भारतीयले खोलेको रेष्टुरेन्टको उदघाटन गर्न जानुको कारण कमिसनकै करामत रहेको अमेरिकामा रहेका नेपालीको बुझाइ छ । अमेरिकामा रहेका नेपालीको सहयोगका लागि सरकारले आफ्नो अनुपस्थितिमा औपचारिक उपस्थितिका लागि राखेका मान्छे हुन राजदूत खत्री । तर, उनी नेपालीलाई त सहयोग गर्दै गर्दैनन्, कुनै पनि नेपाली कूटनीतिक नियोगसँग समन्वयसमेत गर्न आवश्यक ठान्दैनन् । बरु सरकारले बस्नलाई दिएको क्वाटरमा नातागोता पर्नेहरुलाई बोलाउँछन्, पार्टी–भोज गर्छन् र नेपालीको राहदानी(पासपोर्ट) नवीकरण लगायतका सेवा लिएबापत बुझाएको करबाट बिल भुक्तानी गर्ने गर्छन् ।

सेवा प्रवाहका विषयमा राजदूत खत्रीलाई कुनै पर्वाह नै छैन । क्यालिफोर्नियाबाट आएका सेवाग्राहीलाई भोलि पर्सि भन्दै टार्ने गर्छन् । लामो यात्रा गरेर आएकाहरुलाई अझै समय लम्ब्याएपछि समस्यामाथि समस्या पर्ने गरेको छ । विज्ञान र प्रविधिको विकास सोच्न नसकिने गरी विकास भइसकेकोे छ । अझ प्रविधिमा अगाडि रहेको अमेरिका जस्तो देशमा पासपोर्ट नवीकरणको काम अनलाइनबाट प्रभावकारी ढंगले गर्नुपर्नेमा त्यो समेत नगरी राजदूत खत्रीले दूतावासमा भौतिक उपस्थिति गराएर अर्को तमासा देखाउँदैआएका छन् ।

नेपालबाट गएका विशिष्ट पाहुनाको उनले कुनै मतलब नगर्ने अमेरिकामा रहेका नेपालीको गुनासो छ । अमेरिकामा रहेका नेपाली नागरिक जेल पर्दा, दुर्घटना हुँदा खोजखबर समेत राजदूतावासले गर्दैैन । कति जेल परेका छन्, कति हस्पिटलमा छन्, राजदूतलाई थाहै हुँदैन । नेपालीको समस्याका विषयमा जानकारी गराउन र त्यसबारे धारणा राख्न सामाजिक संस्थाहरुले बोलाउँदा नजाने र व्यक्ति केन्द्रित भएर काम गर्ने, जहाँ कमिसन पाइन्छ त्यहीँ जाने गरेका छन् ।

अमेरिकास्थित नेपाली राजदूतावासमा अनियमितता गरेको आरोप पनि उनीमाथि लागेको छ । पहिला अनलाइनबाट हुने सम्पूर्ण काम अहिले भौतिक रुपमा उपस्थित हुनुपर्ने गराइएको छ । जसका कारण अमेरिकाको क्यालिफोर्नियाबाट डिसी आउँदा ६ घण्टाको उडानको सास्ती र त्यसपछि भोलि र पर्सि भन्ने दूतावासका कर्मचारीको व्यवहारले नेपाली अफ्ठेरोमा परेका छन् ।

विदेशी कुट्नीतिज्ञलाई कहिल्यै नबोलाउने, छलफल नगर्ने, कहिलेकाहीँ गरिएका भोज तथा पार्टीमा १ सय जना सहभागी आए, २ सय जनाको बिल बनाउने र भुक्तानी लिने काम गरिरहेको दूतावासकै कर्मचारी बताउँछन् ।

बाल्टिमोर, भर्जिनियामा भएका अरु रेष्टुरेन्टलाई छोडेर, कमिसनका लागि एउटा रेष्टुरेन्टलाई मात्र काम दिने गरेको कर्मचारीले नै गुनासो गर्ने गरेका छन् ।