संविधान संशोधन बिधेयक संसदमा प्रस्तुत, सबै दलको समर्थन

काठमाडौं । अन्ततः नेपाली भूमि लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानी समेटिएको नक्सा संविधानको अनुसूचीमा समावेश गर्ने प्रस्ताव संसदमा पेश भएको छ । मंगलबार कानून, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री डा. शिवमाया तुम्बाहाङ्फेले प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकमा नेपालकोे नयाँ नक्सालाई अनुसूचीमा समावेश नेपालको नक्सा र निशानछाप अनुसूचीमा समावेश गर्नका लागि बुधबार संसदमा विधेयक पेश गरेकी छन् ।

मन्त्री डा. तुम्बाहाङ्फेले विधेयकमाथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव संसदमा पेश गरेपछि भएको सैद्धान्तिक छलफलमा संसदका सबै दलको समर्थन देखिएको छ । सो विधेयकमा कुनै संशोधन भएमा ७२ घण्टाभित्र पेश गर्न सांसदलाई समय दिइनेछ ।

सरकारले यही जेठ ७ गते नेपालका कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरासहितको नयाँ नक्सा जारी गरेपछि सोहीअनुसार निशान छापलाई संविधानको अङ्ग बनाउन सर्वदलीय सहमतिका आधारमा संविधान संशोधन गर्न लागिएको हो ।

नेपालको संविधानको अनुसूची–३ मा रहेको नेपालको निशान छापभित्र अङ्कित नेपालको नक्शालाई नेपालको वास्तविक सीमानुरुप मिलाउन आवश्यक भएकाले संविधान संशोधन गर्न लागिएको हो । संविधानको धारा ९ को उपधारा ९२० सँग सम्बन्धित निशान छाप आवश्यकतानुसार ठूलो वा सानो आकारको बनाउन सकिने तथा त्यसमा नेपाल सरकारबाट निर्धारित रङ प्रयोग हुने उल्लेख छ ।

छिमेकी चीन र भारतले सन् २०१५ मे १५ मा भारतको पिथौरागढ, गुञ्जी, कालापानी हुँदै लिपुभञ्याङबाट चीनको मानसरोवर जोड्ने गरी व्यापारिक मार्ग बनाउने सहमति गरेका थिए । उक्त सहमतिको विरोध गर्दै तत्कालीन सरकारले कूटनीतिक नोट पठाएको थियो ।

भारतले गत कात्तिकमा नेपालका लिम्पियाधुरा, लिपुलेक तथा कालापानी समेटेर नयाँ राजनीतिक नक्शा सार्वजनिक गरेपछि नेपालले आपत्ति गर्दै वार्ताका लागि आह्वान गर्दै आएको छ तर भारतले समय दिइरहेको छैन ।

गत वैशाख २६ गते भारतले मानसरोवर जोड्ने उक्त सडक उदघाटन गरेपछि सरकारले पुनः कूटतीतिक नोट पठाएको थियो । नेपाल सरकारले यही जेठ ५ गते भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरीबी निवारण मन्त्रालयले तयार गरेको लिम्पियाधुरा, लिपुलेक, कालापानी समेटेर नयाँ अद्यावधिक राजनीतिक तथा प्रशासनिक नक्शा मन्त्रिपरिषद्बाट पारित गरेको थियो । झण्डै ३०० वर्गकिलोमिटर भूभागमा दार्चुलाका कुटी, नाभी, गुञ्जी गाउँ पर्छ ।

संविधान संशोधनमा सबै दलको सहमति जुटाउने प्रयासमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली छन् । उनले त्यसका लागि गएको जेठ १३ मा सर्वदलीय बैठक राखेका थिए । अहिले पनि उनी सबै दलको समर्थन जुटाउने प्रयत्नमा लागिरहेका छन् । भारतीय शक्ति भने नेपाली कांग्रेसदेखि नेकपामा पनि चलखेल गरी संविधान स्रशोधन हुन नदिने खेलमा लाग्यो । अब पार नलाग्ने भएपछि जनता समाजवादी पार्टीका सरिता गिरीहरुलाई उचाल्ने काममा तल्लीन छ ।