कानुन कागजमा सीमित रह्यो भने तस्करहरू सधैं मैदानमा विजयी हुन्छन्

राजेन्द्रबाबु रेग्मी

तस्करी केवल अवैध व्यापार होइन—यो राष्ट्रको आत्मामाथि गरिएको मौन आक्रमण हो । सीमाना पार गरेर आउने अवैध मालसामानले केवल राजस्व चोर्दैन, यसले राज्यको स्वाभिमान, विधिको शासन, र नागरिकको विश्वासलाई पनि क्षय गरिरहेको हुन्छ ।

तस्कर समूहहरू कुनै सामान्य अपराधी होइनन्, ती व्यवस्थाभित्रैका कमजोरी, मिलेमतो र लोभको परिणामस्वरूप जन्मिएका ‘छायाँ शक्ति’ हुन्, जसले राज्यको औपचारिक संरचनालाई चुनौती दिँदै आफ्नै समानान्तर शासन खडा गर्न खोजिरहेका छन् ।

जब तस्करको समूहले खुलेआम सुरक्षा निकायलाई नै चुनौती दिन्छ, त्यहाँ केवल एउटा घटना घटिरहेको हुँदैन—त्यो त कानूनमाथि अपराधको दुस्साहसिक घोषणापत्र हो । यो अवस्था त्यतिबेला उत्पन्न हुन्छ, जब अपराधीहरूलाई थाहा हुन्छ कि उनीहरूको अगाडि उभिएको शक्ति कमजोर छ, विभाजित छ, वा मौन छ ।

त्यसैले तस्करको दुस्साहस केवल उनीहरूको शक्ति होइन, राज्यको कमजोरीको प्रतिविम्ब पनि हो ।

तस्करीको जालो केवल सीमामा सीमित हुँदैनस यसको जराहरू प्रशासन, राजनीति, र समाजका केही अंशसम्म फैलिएका हुन्छन् । जहाँ मूल्यभन्दा लाभ ठूलो ठानिन्छ, जहाँ कर्तव्यभन्दा अवसरवाद हावी हुन्छ—त्यहीँबाट तस्करहरू जन्मिन्छन् । उनीहरू बन्दुक बोकेर होइन, प्रणालीको छिद्र बोकेर हिँड्छन् ।
तर एउटा कुरा स्पष्ट छ—

कुनै पनि राष्ट्र लामो समयसम्म यस्तो छायाँ शक्तिको दबाबमा टिक्न सक्दैन । यदि राज्यले आफ्नो अधिकार, अनुशासन र न्यायको धार गुमायो भने, तस्करहरू केवल सामान मात्र होइन, सार्वभौमिकताको सार नै तस्करी गर्न थाल्छन् ।

त्यसैले अब प्रश्न तस्कर को हुन भन्ने होइन,

प्रश्न यो हो—राज्य कति दृढ छ ?

यदि कानुन केवल कागजमा सीमित रह्यो भने, तस्करहरू सधैं मैदानमा विजयी हुन्छन् ।

तर जब राज्यले निष्पक्षता, दृढता र साहसका साथ आफ्नो कर्तव्य निभाउँछ, तब तस्करी केवल अपराध होइन—पराजित इतिहास ।